Narcismeblog: “52 weken zonder de narcist” – Week 29: De rechtzaal is een narcistische speeltuin.
Vanuit de praktijk waar ik dagelijks luister. Naar jouw verhaal. Naar jullie strijd.
Jeroen Prossé
Overleven in een juridische nachtmerrie
Lieve lezer,
Als jij dit leest, dan is de kans groot dat je middenin zit. In die bizarre realiteit waarin niet alleen je relatie implodeerde, maar waarin je ex-partner nu ook de rechtszaal gebruikt als verlengstuk van zijn of haar spel. Een strijd die je niet alleen uitput, maar je soms ook doet twijfelen aan de fundamenten van rechtvaardigheid.
En dat is niet overdreven.
Voor wie ooit tegenover een narcist stond in de rechtbank, voelt het meer als een gladiatorenarena dan als een plek van objectieve waarheid.
En jij?
Jij vecht niet enkel voor een regeling of een compromis.
Jij vecht voor je waarheid, je kinderen, je mentale gezondheid – en soms gewoon voor je overleving.
Laat me je meenemen in wat ik elke week hoor in mijn praktijk. Wat ik zie gebeuren in dossiers, gesprekken en de tranen die vaak pas later komen.
En bovenal: laat me je wapens aanreiken. Geen juridische wapens, daar zijn anderen beter in.
Maar psychologische strategieën, inzichten en de bevestiging dat – ook al voelt het niet zo – jij niet gek bent.
Waarom de rechtszaal zo aantrekkelijk is voor een narcist
Een narcist houdt niet van verlies. Niet van gezichtsverlies, niet van controleverlies, niet van het verliezen van hun ‘voorsprong’ op jou. En dus biedt een rechtszaak alles wat hun ego voedt:
een podium,
publiek,
regels om te manipuleren,
en vooral: drama.
Voor jou is het een poging tot afsluiting.
Voor hen: een nieuw seizoen van hun favoriete soap.
Ze voeren niet enkel een procedure. Ze regisseren. Ze herinterpreteren elk feit, zetten zich neer als slachtoffer, draaien alles om. Niet zelden sta jij plots als dader in het dossier dat jij met moeite durfde opstarten.
De tactieken: herken het spel voordat je het speelt
Een kleine greep uit de trukendoos:
In scheidingen en voogdijzaken
Ze maken afspraken om ze meteen te saboteren.
Stellen telkens nieuwe eisen.
Gebruiken de kinderen als hefboom.
Laten je financieel bloeden.
En claimen ondertussen luidkeels dat zij alles voor de kinderen doen.
Ooit iemand horen zeggen: “Maar hij komt zo betrokken over bij de rechter!”
Welkom in het gaslight-universum.
En jij? Jij probeert recht te laten geschieden. Maar raakt vermalen.
Je spaargeld gaat naar juridische kosten.
Je nachtrust verdwijnt.
Je begint te twijfelen of jij het allemaal verkeerd ziet.
(Je doet dat niet.)
Je verliest vrienden.
Je energie.
Je hoop.
En in het midden van dat alles probeer je overeind te blijven voor je kinderen.
Voor je werk.
Voor jezelf.
Maar het voelt alsof je een marathon rent terwijl de ander op rolschaatsen achter je rijdt met een megafoon en de jury aan hun zijde.
Wat jij wél kunt doen
1. Kies je advocaat alsof je een teamlid selecteert in een levensgevaarlijke missie
Niet elke jurist snapt narcisme. Zoek iemand die de dynamiek herkent, die niet schrikt van charme of krokodillentranen, en die je niet laat meesleuren in eindeloze weerwoorden. Feiten, strategie, begrenzing.
2. Therapie is geen luxe. Het is overlevingskunst.
Een goede therapeut geeft je geen oplossingen. Die helpt je helder blijven in de mist. Geeft bedding voor je verdriet, vuur voor je kracht, en rust in de chaos.
3. Word een archiefkast op poten
Alles bewaren. Alles noteren. Elk mailtje. Elk telefoontje. Geen mondelinge afspraken. Geen vaagheden. Feiten zijn je pantser.
4. Communiceer als een robot. Koud. Correct. Kort.
Laat je niet lokken in emotionele uitbarstingen. Geen ellenlange uitleg. Geen pogingen om de narcist iets te doen inzien. Ze luisteren niet. Ze gebruiken je woorden tegen je.
5. Wees een saaie tegenstander.
Geen drama = geen voeding.
Geen voeding = geen macht.
Word een grijze rots.
Eindeloos. Onverzettelijk. Oninteressant.
6. Verwacht geen erkenning. Verwacht geen redelijkheid.
Niet van hen. Soms zelfs niet van het systeem. Verwacht dat jij jezelf moet blijven dragen. En besef: dat kún jij ook.
En het systeem?
Laat me ook dit zeggen: het juridische systeem is niet gemaakt voor dit soort persoonlijkheden.
Rechters willen vaak compromissen. Mediators zoeken redelijkheid. Maar redelijkheid is niet aanwezig in een narcistische dynamiek.
Er is nood aan bewustwording.
Aan opleiding.
Aan professionals die wéten wat gaslighting is. Wat parentale vervreemding doet met een kind. Wat het effect is van een juridisch gevecht dat jaren duurt terwijl er maar één partij écht strijdt.
Tot slot: Je bent niet de enige
Er zijn anderen. Velen.
Die ook middenin zitten.
Of eruit zijn gekropen.
Niet zonder littekens.
Maar wel met herwonnen grond onder hun voeten.
Je strijd is zwaar.
Maar niet zinloos.
Je gevecht is niet alleen tegen hen.
Maar ook vóór jou.
Voor je kinderen.
Voor je herstel.
Voor je toekomst.
Blijf staan. Zoek bondgenoten (Denk bijvoorbeeld aan de lotgenotengroep: lees meer hier).
En weet:
de waarheid heeft misschien tijd nodig,
maar ze kent haar weg.
Tot volgende week.
Jeroen Prossé
Wil je updates over nieuwe blogs of extra handvatten om met narcisme om te gaan?
Volg me op Instagram!